Παιδί και διαζύγιο!

Τα παιδιά μισούν το διαζύγιο. Δεν μπορούν να κατανοήσουν γιατί ο μπαμπάς και η μαμά δεν αγαπιούνται πια, γιατί πρέπει να ζήσουν χωριστά. Έτσι λοιπόν, νιώθουν πληγωμένα, φοβισμένα, απογοητευμένα.
Θυμώνουν με τους γονείς τους αλλά και με τον εαυτό τους, αφού συχνά πιστεύουν πως εκείνα προκάλεσαν το χωρισμό και πως αν συμπεριφέρονταν καλύτερα, ή αν έφερναν καλύτερους βαθμούς, οι γονείς τους δε θα θύμωναν, δε θα μάλωναν κλπ. Μακροπρόθεσμα, αυτή η ενοχή, μπορεί να έχει καταστροφικά αποτελέσματα. Μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλή αυτοεκτίμηση, κατάθλιψη και χρόνια κακή συμπεριφορά.

Πώς να μιλήσω στο παιδί μου για το διαζύγιο;

Είναι σημαντικό να μιλήσουν και οι δυο γονείς στο παιδί όσες φορές χρειαστεί. Πρέπει να του εξηγήσουν πως η μαμά και ο μπαμπάς δεν τα πάνε καλά για προσωπικούς λόγους και πως εκείνο δε φέρει καμία ευθύνη για τις διαφορές τους. Επίσης, ότι δεν μπορεί να κάνει τίποτα για να αλλάξει την κατάσταση, αφού οι «μεγάλοι» έχουν πάρει την απόφασή τους.
Είναι βασικό να του τονίσετε πως ανεξάρτητα με το διαζύγιο, εσείς θα συνεχίσετε να το αγαπάτε για πάντα, δε θα το εγκαταλείψετε ποτέ και θα είστε πάντα μια οικογένεια ακόμη και αν η μαμά δε μένει μαζί με τον μπαμπά. Η μόνη διαφορά θα είναι πως εφεξής, θα έχει δύο σπίτια. Ενημερώστε το για τις νέες αλλαγές στη ζωή του.Για μια ενδεχόμενη μετακόμιση, για ένα νέο γάμο ενός απ’ τους δυο γονείς, για ένα νέο ετεροθαλές αδελφάκι, οτιδήποτε καινούριο που θα πρέπει ν’ αποδεχθεί.

Συνήθως τα μικρότερα παιδιά, δυσκολεύονται ν’ αποδεχθούν την κατάσταση. Σε παιδάκια ηλικίας 3-5 ετών ωστόσο, δε χρειάζεται να εξηγείτε τα πάντα. Αρκεστείτε σε μια σύντομη απάντηση. Όσο για τα μεγαλύτερα παιδιά, εξηγείστε τους αποφεύγοντας να υπεραναλύσετε την κατάσταση. Θα καταλάβουν μεγαλώνοντας και ωριμάζοντας.
Να έχετε πάντοτε κατά νου ότι η αντίδραση του παιδιού σας μπορεί να είναι έντονη. Μπορεί να χρειαστεί καιρό για να συνειδητοποιήσει τι συμβαίνει και να ακολουθήσει μια πολύ δυσάρεστη περίοδος τόσο για εκείνο, όσο και για εσάς. Το ρητό «ο χρόνος είναι ο καλύτερος γιατρός» ίσως είναι η καλύτερη λύση για να ξεπεραστούν τα προβλήματα ενός διαζυγίου.

Πώς να το βοηθήσω να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα;

  • Όταν ακολουθήσετε για τα καλά τους ρυθμούς της νέας σας ζωής, δείξτε πως είστε άνετοι με τη νέα κατάσταση. Δείξτε πως την απολαμβάνετε και παροτρύνετε το παιδί σας να κάνει το ίδιο. Σίγουρα θα το επηρεάσει η θετική σας στάση.
  • Ορίστε άμεσα ποιος θα αναλάβει την κηδεμονία και οργανώστε το χρόνο που θα περνά καθένας σας με το παιδί. Φροντίστε, να περνά το παιδί αρκετό χρόνο με το γονιό που θα μένει μακριά του, αξιοποιώντας και τα σαββατοκύριακα αν αυτό είναι δυνατό, χωρίς όμως να είναι τόσο συχνές οι αλλαγές του περιβάλλοντος που να κάνουν το παιδί να σαστίσει.
  • Όποιος αναλάβει την κηδεμονία, πρέπει να οργανώσει σύντομα το νέο πρόγραμμα ζωής. Προσοχή! Ακόμη και να το παιδί αντιδρά διαρκώς στα νέα δεδομένα, επιβάλλετε πειθαρχία και θέστε τα όρια. Μην ξεχνάτε, πως ένα παιδί δεν μπορεί να έχει λόγο στη διαμόρφωση της ζωής ενός ενηλίκου.                                                                                                                                                                                  Τι δεν πρέπει να κάνετε:
  • Να κακολογείτε τον πρώην ή την πρώην σύζυγό σας καλλιεργώντας στο παιδί αρνητικά συναισθήματα προς το πρόσωπό του. Ακόμη και αν ο πρώην ή η πρώην σύντροφός σας φέρθηκε πολύ άσχημα στην οικογένεια, δεν παύει να είναι γονιός, ρόλος που θα έχει πάντα. Το παιδί, οφείλει να έχει σχηματισμένη στο μυαλό του την καλύτερη εικόνα για τη μαμά και τον μπαμπά.
  • Μη χρησιμοποιείτε ποτέ το παιδί ως αγγελιαφόρο. Δεν είναι σωστό να νιώθει πως πρέπει να είναι ο διαμεσολαβητής που θα μεταφέρει απ’ τον ένα στον άλλο μυστικά και κατηγορίες.
  • Πολλές φορές, οι γονείς έχουν την τάση, μάλλον ασυναίσθητα να θυματοποιούν τον εαυτό τους και να παριστάνουν τους αθώους. Επιτιμώντας τον ή τη σύζυγο, προσπαθούν να δείξουν πως δε φέρουν κανένα μερίδιο ευθύνης για το χωρισμό, κάτι που όχι μόνο είναι δείγμα ανωριμότητας, αλλά επιπλέον εντείνει τη θλίψη και τον πόνο χωρίς να είναι απαραίτητο.

Δεν μου αρέσει αυτό το φαγητό!

Τι μπορεί να φταίει;
Οι ασυνήθιστες αντιδράσεις των παιδιών στη γεύση, την μυρωδιά, την αφή, το χρώμα και τα χαρακτηριστικά της τροφής συχνά είναι έντονες και μεταβάλλονται με μεγάλη δυσκολία. Βέβαια οι δυσκολίες αυτές με το πέρασμα του χρόνου παρέρχονται σε σημαντικό βαθμό με τις ευχάριστες επιβραβεύσεις του παιδιού και με τον αυτοέλεγχο που αναπτύσσει το παιδί καθώς θυμάται τις υποδείξεις των γονέων ή των δασκάλων του και θέλει να είναι συνεπές. Επίσης, τα παιδιά όσο μεγαλώνουν εκφράζουν τις επιθυμίες και τις ανάγκες τους αλλά και τους λόγους που δεν θέλουν να φάνε και αυτό είναι κάτι που βοηθάει στην κατανόηση και διευκολύνει τον διάλογο. Γενικά, πάντως να θυμάστε ότι οι δυσκολίες στην επικοινωνία, την κοινωνική αλληλεπίδραση και την κατανόηση καθιστούν σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματικές τις συνήθεις τεχνικές εκπαίδευσης.

Τρόποι αντιμετώπισης
Αρχικά θα πρέπει να ελεγχθεί μήπως το παιδί τους έχει κάποια σωματικά προβλήματα υγείας (στοματική κοιλότητα, οισοφάγος, γαστρεντερικό σύστημα, αντιδράσεις αλλεργικού τύπου κλπ) που του προκαλούν αντίδραση και άρνηση να φάει. Αφού αυτά αποκλειστούν αρχίζει η συστηματική παρατήρηση. Όσο περισσότερο καταλαβαίνετε το παιδί τόσο πιο εύκολα βρίσκετε λύσεις, μόνοι ή ακόμα καλύτερα και με την βοήθεια του ειδικού. Σε γενικές γραμμές οι βασικές αρχές που ως γονείς πρέπει να ακολουθούμε είναι:
1. Να σεβαστούμε το δικαίωμα να μην θέλει να φάει κάποιες τροφές.
2. Να είναι κατανοητό τι ζητάμε από το παιδί.
3. Να μην υπάρχει ένταση, πίεση και τιμωρία.
4. Να επιβραβεύονται όλες οι προσπάθειες του.

Χρήσιμες συμβουλές για καλή όρεξη
• Ακολουθήστε τις επιθυμίες του παιδιού.
• Μην το πιέζετε ποτέ.
Αν αρνείται να συνεχίσει, σταματήστε. Ξαναπροσπαθήστε μετά από ένα διάλειμμα.
• Μην το ταΐζετε γρήγορα.
• Μην το ταΐζετε μεγάλες μπουκιές.
• Αφήστε το μεγαλύτερο παιδί να φάει μόνο του σταδιακά και σταματήστε να ετοιμάζεται εσείς τις μπουκιές του.
• Δοκιμάστε να βάζετε μικρότερες μερίδες από αυτές που νομίζετε ότι θα φάει. Έτσι, δεν θα προσπαθεί να τελειώσει και ίσως ζητήσει κι άλλο.
• Δοκιμάστε διαφορετικές γεύσεις (πχ κάποια παιδιά δεν τρώνε οτιδήποτε γλυκό) ή θερμοκρασίες (κάποια προτιμούν τα πιο κρύα φαγητά, όπως πχ κάποια μωρά πίνουν καλύτερα το δροσερό και όχι το ζεστό γάλα).
• Προσπαθήστε να έχετε βλεματική επαφή και να επιβραβεύετε το παιδί όταν τρώει σωστά.
• Προσπαθήστε να τρώτε μαζί με το παιδί σας, ακόμα και αν το γεύμα είναι δεκατιανό.
• Αφήστε το παιδί να προσπαθήσει να φάει μόνο του και αγνοήστε την ακαταστασία που μπορεί να δημιουργεί.
• Γενικότερα, κρατήστε μια θετική ατμόσφαιρα και αποφύγετε τα αρνητικά και επικριτικά σχόλια στο τραπέζι.
• Προσπαθήστε όσο είναι δυνατό να τρώτε την ίδια ώρα κάθε μέρα χωρίς τσιμπολογήματα ή πολλά υγρά ενδιάμεσα και τα γεύματα να μην διαρκούν πολύ.
• Όταν δοκιμάζετε να του δώσετε κάτι καινούριο, δώστε μικρές ποσότητες και κάνετε μία-μία τις αλλαγές.
• Κανένα φαγητό δεν είναι «κακό» γι αυτό μην δίνετε συναισθηματικούς χαρακτηρισμούς στα φαγητά.
• Επιμένετε. Αν το παιδί σας αρνείται να φάει κάποιο φαγητό, εσείς επιμένετε να το μαγειρεύετε κάθε εβδομάδα. Κάποια στιγμή θα το ανεχτεί.
• Δοκιμάστε κάποιες φορές την αντίθετη ψυχολογία, δηλαδή προτρέψτε το να μην φάει κάτι, γιατί αρέσει πχ μόνο στους μεγάλους, αυτό ίσως κινήσει την περιέργεια του και θελήσει να το δοκιμάσει. Αυτό έχει συχνά αποτέλεσμα σε παιδιά που εμφανίζουν διαταραχές αυτιστικού φάσματος.
• Αν απομακρύνετε το παιδί από το τραπέζι λόγω ανάρμοστης συμπεριφοράς, μην του επιτρέψετε να ξαναγυρίσει. Κάποιοι κανόνες είναι για να τηρούνται.
• Ζητήστε από το παιδί σας να σας βοηθήσει στο μαγείρεμα.
• Καθίστε μαζί του και γράψτε το μενού της εβδομάδας.

Της Φλώρας Κασσαβέτη, με τη συνεργασία της Κωνσταντίνας Γκόλτσιου, Παιδίατρος-Αναπτυξιολόγος (www.gkoltsiou.gr).